اثرپذیری طلا از سایر متغیرهای اقتصادی و غیراقتصادی، و همچنین اثرگذاری قیمت طلا بر سایر بازارهای مالی و سرمایه گذاری، برنامه ریزی و سیاست گذاری در این حوضه را با مشکل مواجه نموده است. یکی از خطاهای رایج در سیاست گذاری یکسان درنظر گرفتن میزان اثرپذیری و اثرگذاری قیمت طلا بر سایر متغیرهای مدنظر است. بدین منظور در این مطالعه با استفاده از روش مارکف سوئیچینگ و با داده های روزانه از مرداد ماه سال 1392 تا مرداد سال 1400 با حذف روزهای غیر مشترک، به بررسی متغیرهای اصلی اثرگذار بر قیمت ریالی طلا پرداخته شد. نتایج مطالعه نشان داد که دو رژیم در دوره مطالعه وجود دارد که نقطه انفصال این دو رژیم خروج امریکا از برجام بوده است. کشش قیمت ریالی طلا نسبت به نوسانات نرخ ارز در رژیم دوم نسبت به رژیم اول، شش برابر شده است. کشش قیمت ریالی طلا نسبت به قیمت دلاری آن در رژیم دوم نسبت به رژیم اول 6/1 برابر شده است. کشش قیمت طلا به نوسانات نرخ ارز جایگزین کشش آن نسبت به نرخ ارز در رژیم دوم شده است. با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می شود، سیاست گذاران در تصمیم برای بازارهای موازی طلا، به کشش های مختلف آن نسبت به متغیرهای مختلف در رژیم های متفاوت توجه نمایند.

هدف: در پژوهش حاضر هدف شناسایی مهم ترین متغیرهای موثر بر نوسان قیمت طلا است. در تحقیق حاضر برای اولین بار در تحقیقات داخلی به مدل سازی نوسانات بازار بر اساس رویکردهای بیزین غیر خطی و شبکه عصبی عمیق پرداخته شده است. روش شناسی پژوهش: تحقیق حاضر کاربردی است و از داده های استاندارد و معتبر ماهانه ثبت قیمت طلا در بازه زمانی 2010 تا 2022 میلادی استفاده شده است. در این تحقیق 35 عامل موثر بر ایجاد نوسانات قیمت طلا مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این مقاله از رویکرد مدل های گارچ و نوسان تصادفی جهت استخراج نوسان قیمت طلا و از مدل های TVPDMA، TVPDMS و BMA جهت شناسایی مهم ترین متغیرهای موثر بر ایجاد نوسان در این متغیر و از رویکرد یادگیری عمیق جهت بررسی نحوه اثرگذاری متغیرهای منتخب بر نوسانات قیمت طلا از نرم افزار SPSS و MATLAB بهره گرفته شده است. یافته ها: بر اساس نتایج، مدل های SV نسبت به مدل های گارچ در استخراج نوسانات از دقت بالاتری برخوردارند. از میان مدل های TVPDMA ، TVPDMS و مدل BMA از دقت بالاتری برخوردار بود. بر اساس نتایج 12 متغیر موثر بر نوسان قیمت طلا شناسایی شدند. نتایج بیانگر این واقعیت هستند که عوامل داخلی موثر بر نوسانات قیمت طلا بیش از عوامل بیرونی بر این نوسانات اثرگذار می باشند. جهت پیش بینی نوسان قیمت طلا از سه الگوریتم شبکه عصبی پیچشی، حافظه کوتاه مدت ماندگار و شبکه عصبی پرسپترون چند لایه در حالت عمیق بهره گرفته شد. بر اساس نتایج این رویکرد نرخ بهره جهانی بالاترین تاثیر را بر نوسانات قیمت طلا و شاخص Pivot Point DeMark بالاترین سهم را در ایجاد نوسانات قیمت طلا دارد. از آزمون رگرسیون چرخشی برای ارزیابی استفاده شد. اصالت/ارزش افزوده علمی: بازار طلا، یکی از بازارهای پرتلاطم است که پیش بینی آینده آن می تواند در تصمیم گیری ها تاثیر مثبتی بر جای بگذارد. با آگاهی از قیمت طلا و پیش بینی صحیح آن می توان فرآیند تصمیم گیری خرید و فروش طلا در بازارهای جهانی را تسهیل و بهترین زمان اجرای معاملات و سرمایه گذاری ها را تعیین نمود؛ لذا پیش بینی صحیح قیمت طلا از جهات مختلف حایز اهمیت است. در این تحقیق اقدام به مدل سازی هوشمند پیش بینی نوسانات قیمت طلا نموده است.

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی اثرات متقابل بورس اوراق بهادار و دو بازار طلا و ارز با استفاده از داده های سری زمانی (8) 1401- (1) 1388 بود. با توجه به هدف پژوهش دو مدل ارائه شد. مدل اول، رابطه متقابل شاخص قیمت سهام و قیمت طلا و در مدل دوم، رابطه متقابل این شاخص با نرخ ارز مورد بررسی قرار گرفته است.اجرای آزمون ریشه واحد لی –استرازیچ حاکی از وقوع دو شکست ساختاری در بورس اوراق بهادار و بازارهای طلا و ارز در دهه ی 1390 می باشد. مدل بهینه، MSIAH-VAR(2) انتخاب شد. یافته های پژوهش نشان داد که رفتار شاخص کل قیمت سهام در بورس تهران در دو رژیم(پر نوسان و کم نوسان) قابل ارزیابی است. یافته های مدل اول نشان داد که طی دوره مورد بررسی انتقال شوک یک سویه از بازار طلا به بورس اوراق بهادار تهران وجود داشته است. بر اساس نتایج مدل دوم، انتقال شوک یک سویه از بورس اوراق بهادار به بازار ارز وجود داشته است. می توان نتیجه گرفت که در اقتصاد ایران، طلا در پرتفوی سرمایه گذاران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. علاوه براین، سهام همچون ارز به عنوان یک فرصت سرمایه گذاری در سبد پرتفوی سرمایه گذاران ایرانی مطرح است.

این تحقیق رژیم های مختلف برای بررسی اثر تکانه های قیمت نفت بر روی قیمت طلا و شاخص سهام بسته به رژیم های مختلف با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری انتقال رژیم مارکوف بیزی طی دوره 1395-1388 برای ایران مورد مطالعه قرار گرفته است. در این راستا ما به بررسی رابطه غیرخطی قیمت نفت و طلا و شاخص بازار سهام در مرحله اول و هم چنین به تحلیل اثرات شوک قیمت نفت در رژیم های مختلف قیمت نفت بر قیمت طلا و سهام در مرحله دوم می پردازیم. الگوی بهینه حاوی دو رژیم می باشد که طبق بررسی به عمل آمده رژیم یک متناظر با دوره های کاهش قیمت نفت و رژیم دوم متناظر با دوره های افزایش قیمت نفت است. بر اساس آزمون بروک دچرت و شینکمن و نسبت راست نمایی اثبات می شود که رابطه متغیر قیمت طلا و نفت و شاخص قیمت سهام غیرخطی می باشد. بر اساس احتمال رژیم ها، طول دوره رژیم یک بیشتر از رژیم دو است. مساله مورد نظر این مقاله بررسی ارتباط بین قیمت دارایی ها در هر یک از شرایط اقتصادی (رونق و رکود قیمت نفت) است به گونه ای که از کلی گویی پرهیز شود. اهمیت تحقیق به این جهت است که سرمایه گذاران به دلیل احکام یگانه دچار اشتباه محاسباتی می شوند، بدین صورت که تغییرات قیمت دارایی ها در دوران رونق و رکود قیمت نفت یکسان است، درصورتی که این طور نیست. پس از برآورد مدل مشاهده می شود که شوک قیمت نفت در رژیم یک بر قیمت طلا و سهام اثر مثبت دارد و شدت اثر آن بر سهام کمتر از طلاست. در رژیم دوم به دنبال شوک وارد شده به قیمت نفت، پویایی های قیمت نفت به گونه ای است یک جهش رو به افزایش به قیمت نفت ایجاد می کند. شوک قیمت نفت تاثیر مثبت بر قیمت طلا دارد. از طرفی یک شوک مثبت قیمت نفت تاثیر منفی روی قیمت سهام دارد که به تدریج این تاثیر منفی کم می شود. نتایج مدل نشان میدهد در هر دو رژیم اثر شوک قیمت نفت بر روی قیمت طلا مثبت و دارای اثر یکسان است؛ و این اثر بر روی شاخص سهام در هر رژیم متفاوت است.

اکثر تحقیقات انجام شده در خصوص تأثیر شوک قیمت نفت خام بر سایر بازارها در اقتصاد ایران، تنها یک بخش یا بازار را مدنظر قرار داده و اثرات آن به صورت جامع و همزمان مورد مطالعه قرار نگرفته است. لذا، در این مطالعه با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری ساختاری [i](SVAR) که امکان بررسی همزمان چندین شوک را فراهم می آورد، به بررسی اثرات شوک قیمت جهانی نفت خام و شوک قیمت جهانی طلا بر بازار سهام در ایران پرداخته شد. برای این منظور، داده های مورد نیاز بصورت فصلی طی دوره 94: 1-1370: 1 از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تارنمای WDI بانک جهانی گردآوری شد. نتایج حاکی از آن است که شوک مثبت وارده بر قیمت جهانی نفت خام در کوتاه مدت اثر معنادار مثبت و در بلندمدت، اثر معنادار منفی بر شاخص کل قیمت سهام ایران دارد. هم چنین، شوک مثبت وارده بر قیمت جهانی طلا در کوتاه مدت و بلندمدت اثر معنادار منفی بر شاخص کل قیمت سهام ایران دارد. علاوه براین، با توجه به شناخت اغلب خانوارها از سرمایه گذاری در زمینه طلا نسبت به سایر بازارهای سرمایه، سرمایه گذاری در طلا به عنوان یک رقیب جدی برای بازار سرمایه است. بر این اساس واکنش شاخص قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران نسبت به شوک قیمت جهانی طلا شدیدتر از شوک قیمت جهانی نفت است. در نهایت، با توجه به اثرپذیری بازار سهام ایران از متغیرهای جهانی مانند نوسانات قیمت جهانی نفت خام و قیمت جهانی طلا، بیمه سهام سرمایه گذاران در مقابل نوسانات و شوک های ناگهانی پیشنهاد می شود.

درک سازوکارهای انتقال نوسان میان بازارهای مالی و کالایی استراتژیک از اهمیت شایانی در پژوهش های محققان و نهادهای بین المللی و حاکمیت کشورها به خصوص بعد از بحران مالی برخوردار شده است. این مقاله پیوستگی و انتقالات نوسانی میان بازدهی سکه طلای بهار آزادی و شاخص کل بورس اوراق بهادار را براساس 144 مشاهده در دامنه های زمانی ماهانه با استفاده از سه مدل گارچ چند متغیره مورد بررسی قرار می دهد. نتایج این پژوهش موید همبستگی پویای شرطی مقادیر گذشته و همبستگی های مقطعی براساس رویدادهای خاص نظیر تغییرات نرخ ارز میان دو بازار است. همچنین سرریزی مثبت از بازار طلا به بازار سرمایه تأیید می شود. این امر حاکی از آن است که برخلاف نظریه های رایج این حوزه، بازدهی طلا جایگزینی برای سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار نیست زیرا عوامل بیرونی تشدید کننده نوسان می تواند نقش موثرتری در تلاطم همجهت میان دو بازار باشد.

مطالعه پویایی ها و روابط بین بازارها یکی از موضوعات مورد توجه محققان بوده است. این مقاله به بررسی اثر نااطمینانی قیمت طلا و قیمت نفت خام بر بازده شاخص قیمت سهام بانک ها با استفاده از مدل فضا-حالت در فرم خودرگرسیون میانگین متحرک برداری (VARMA) می پردازد. در سیستم معادلات فضا حالت، متغیر حالت توسط فیلتر کالمن و پارامترهای تصریح شده الگو به وسیله روش حداکثر راستنمایی تخمین زده می شوند. نتایج تحقیق نشان می دهد که نااطمینانی قیمت طلا و نااطمینانی قیمت نفت اثر منفی و معنی داری بر بازده شاخص سهام بانک دارد و میزان تاثیرپذیری بازده شاخص بانکها از نااطمینانی قیمت طلا بیشتر از نااطمینانی قیمت نفت می باشد. همچنین نااطمنیانی قیمت نفت اثر مثبت و معنی داری بر نااطمینانی قیمت طلا دارد. در این تحقیق، از دادههای روزانه قیمت نفت خام اوپک، قیمت طلا (سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم) و شاخص قیمت سهام بانکها طی دوره 1390 تا شهریور 1396 استفاده شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

بازار قرارداد های آتی عامل مهم وموثری در گردش، حرکت و کارآ شدن اقتصاد است؛ ماهیت قیمت طلا به عنوان یک کالای فیزیکی و دارایی مالی و وجود عوامل متعدد تاثیرگذار بر بازارهای آتی طلا موجب شده است که تحلیل روابط متغیرهای اصلی این بازارها پیچیده تر شود. هدف از این مطالعه بررسی عوامل موثر بر تغییر پذیری قیمت های آتی سکه طلا است. داده های مورد استفاده در این تحقیق، سری زمانی روزانه قیمت های آتی و نقدی سکه بهار آزادی از 90/3/31 تا 91/4/20 می باشد. قیمت جهانی طلا، قیمت نقدی سکه طلا، نرخ برابری دلار به ریال و شاخص کل بورس اوراق بهادار به عنوان عوامل موثر بر تغییرپذیری قیمت آتی سکه در نظرگرفته شده است. بررسی سری زمانی قیمت آتی سکه نشان داد این سری دارای نوسانات خوشه ای بوده که این امر استفاده از مدلهای ARCH جهت مدلسازی نوسانات را امکان پذیر می نماید. از بین خانواده مدلهای ARCH، مدل EGARCH دارای عملکرد بهتری نسبت به سایر مدلها بود. از بین این عوامل بازده قیمت نقدی سکه (روز قبل)، قیمت پیش بینی شده نرخ برابری دلار به ریال، بازده شاخص کل بورس و قیمت پیش بینی شده طلای جهانی به ترتیب دارای بیشترین تاثیر بر واریانس شرطی بوده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.